Agnès Varda'nın 2000 yapımı 'The Gleaners & I' (Les glaneurs et la glaneuse), belgesel sinemanın sınırlarını genişleten ve kişisel bir bakış açısı sunan önemli bir eserdir. Film, kelime anlamı 'toplayıcılar' olan 'gleaners' kavramını, tarihsel tarımsal kökeninden modern kentsel hayata taşıyarak inceler. Varda, kamerasını Fransa'nın kırsalında hasat sonrası tarlalarda kalan patatesleri toplayanlardan, Paris sokaklarında çöp konteynerlerini didikleyen insanlara kadar geniş bir yelpazedeki karakterlere çevirir. Bu görüntüler, sadece bir hayatta kalma pratiğini değil, aynı zamanda tüketim toplumunun yarattığı israfa karşı sessiz bir direnişi de belgeler.

Varda'nın yönetmenliği, filmi sıradan bir sosyolojik belgesel olmaktan çıkarır. Kendisini 'la glaneuse' (kadın toplayıcı) olarak konumlandırarak, görüntüleri ve anıları 'toplayan' bir sanatçı portresi çizer. Bu otobiyografik dokunuş, filmi derinlemesine kişisel ve samimi kılar. Kamerasıyla oynayan, kendi yaşlanan ellerini inceleyen Varda, izleyiciyi hem toplumsal bir yolculuğa hem de kendi içsel keşfine davet eder.

Oyunculuktan ziyade gerçek hayatın içinden insanların samimi performansları filmi güçlendirir. Karşılaşılan her bir toplayıcı – ister ekonomik zorunluluktan ister felsefi bir protesto amacıyla bu işi yapsın – kendi hikayesi ve onuruyla ekrana yansır. Varda, bu insanlara karşı yargılayıcı olmayan, merak dolu ve saygılı bir tavır takınır.

'The Gleaners & I', sadece gıda israfı veya yoksulluk üzerine bir film değil; sanat, hafıza, zamanın geçişi ve insanlık halleri üzerine şiirsel bir meditasyondur. Görsel olarak yaratıcı ve düşündürücü sahnelerle bezeli bu belgesel, izleyiciye modern dünyada 'değer'in ne anlama geldiğini yeniden sorgulatır. Fransız Yeni Dalga sinemasının efsanevi isimlerinden Varda'nın bu özgün çalışması, belgesel severler ve sanat sineması takipçileri için kaçırılmaması gereken, insana ve topluma dair derinlikli bir portre sunuyor.